Kortrijk Onthult: Waarom Open Monumentendag 2026 in de Guldensporenstad je Volledig Zal Verrassen

09-02-2026

Vergeet even wat je denkt te weten over de stad van de Guldensporenslag. In 2026 toont Kortrijk tijdens Open Monumentendag een heel ander gezicht. Als trotse gaststad voor de 38ste editie nodigt de stad aan de Leie ons uit om te ontdekken hoe zorgzaamheid en vernieuwing hand in hand gaan.

De Sfeer van Open Monumentendag: Meer dan Oude Stenen

Wie vandaag door Kortrijk wandelt, voelt meteen dat deze stad niet stilstaat. We liepen onlangs langs de verlaagde Leieboorden en zagen hoe het water de stad terug ademruimte geeft. Precies daar, waar de iconische Broeltorens spiegelen in het water, voel je de connectie tussen het roemrijke verleden en de dynamische toekomst.

Op zondag 13 september 2026 staat Kortrijk centraal als gaststad voor het grootste monumentenfeest van Vlaanderen. Het thema dit jaar is 'In goede handen'. Een thema dat nergens zo goed tot zijn recht komt als hier. Want hoe bewaar je erfgoed in een stad die zichzelf voortdurend heruitvindt? Kortrijk kiest niet voor een stolp over het verleden, maar voor een levendige dialoog.

Dit is geen doorsnee stadsbezoek. Voor groepsverantwoordelijken en meerwaardezoekers is dit dé kans om te zien hoe een industriestad transformeert tot een moderne erfgoedparel, zonder haar ziel te verkopen. Je ziet niet alleen de monumenten; je ziet de liefde, het vakmanschap en de visie die nodig zijn om ze recht te houden.

"Kortrijk toont dat erfgoed geen ballast is, maar juist de brandstof voor stedelijke vernieuwing." ~Veerle

Voel de Slagader van de Stad

Wanneer je de stad binnenkomt, word je ondergedompeld in een sfeer van openheid en trots. De zintuiglijke ervaring staat centraal.

Zien: Het contrast prikkelt direct je zintuigen. Je staat oog in oog met de ruwe, middeleeuwse kalksteen van de Sint-Maartenskerk, terwijl je in je ooghoek de strakke, gedurfde lijnen van de moderne stadsvernieuwing opmerkt. Let vooral op de kleine details: het voegwerk dat met engelengeduld is hersteld, of de manier waarop het zonlicht zachtjes binnenvalt in de herbestemde vlassite van museum Texture. Zoek je een plek waar historie en hedendaagse creativiteit versmelten? Wandel dan zeker binnen bij Abby, waar de eeuwenoude abdijmuren nu een indrukwekkend podium bieden voor actuele kunst.
Horen: Luister naar het verhaal van de stad. Niet via een (vaak saaie) audiogids, maar door de geluiden van de plek zelf. De stilte in het Baggaertshof – een oase van rust midden in de stad – staat in fel contrast met de levendige drukte in de Deelfabriek.
Voelen: Het thema 'In goede handen' nodigt uit om dichterbij te komen. Letterlijk. Voel aan de materialen. De robuustheid van de Broeltorens vertelt over verdediging en kracht, terwijl de fijne afwerking in het stadhuis getuigt van rijkdom en politieke macht.

Vanuit de hoek van de restauratie-architecten horen we het treffend: "een monument herstellen is niet simpelweg de klok terugdraaien. Het is een delicate operatie waarbij we het littekenweefsel van de geschiedenis respecteren, terwijl we het gebouw klaarmaken voor een nieuwe generatie gebruikers. In Kortrijk zie je dat dit met enorm veel lef gebeurt."

Goud, Vlas en Zorgzame Handen

Kortrijk heeft een patent op veerkracht. Historisch gezien is de stad onlosmakelijk verbonden met de Leie, de 'Golden River'. Het was het vlas – geroot in datzelfde water – dat in de 19de en 20ste eeuw voor enorme welvaart zorgde. Die rijkdom vertaalde zich in statige herenhuizen, pakhuizen en publieke gebouwen. Maar industrie verdwijnt of verandert, en gebouwen blijven verweesd achter.

Van Brandweerkazerne tot Deelfabriek

Een absoluut hoogtepunt voor uw groep is een bezoek aan de Deelfabriek. Vroeger een industriële site en later een brandweerkazerne, nu een kloppend hart van circulaire economie en sociale warmte. Hier zie je hoe erfgoed een sociaal weefsel versterkt. Het gebouw is gered van verval, niet om er een duur museum van te maken, maar om het terug te geven aan de Kortrijkzanen. Dit sluit naadloos aan bij de visie van schepen Wout Maddens: "Oud en nieuw gaan hier geen strijd aan, maar versterken elkaar."

Het Geheim van de 1302-Beleving

Natuurlijk kunnen we niet om de Guldensporenslag heen. In de Onze-Lieve-Vrouwekerk beleef je de geschiedenis van 1302 via een multimediale experience. Maar kijk tijdens Open Monumentendag eens verder dan de projecties. Kijk naar de Gravenkapel zelf. Dit is een staalkaart van grafelijke macht, zorgvuldig geconserveerd. Het toont aan hoe kwetsbaar onze geschiedenis is en hoe inspecties en onderhoud cruciaal zijn om dit voor het nageslacht te bewaren.

Een Weetje: De Verdwenen Burcht

Wist je dat Kortrijk naast de bekende Broeltorens nog een rest van de oude dwangburcht bezit die veel mensen voorbijlopen? De Artillerietoren aan de Plein is een van de weinige overblijfselen van de Franse burcht die na de Guldensporenslag werd gebouwd om de opstandige Vlamingen in bedwang te houden. Archeologisch onderzoek rondom deze zone heeft nieuwe inzichten gegeven in de middeleeuwse verdedigingslinies, iets wat tijdens deze editie ongetwijfeld extra belicht zal worden. Het herinnert ons eraan dat 'in goede handen' ook betekent: blijven zoeken naar wat er onder de grond zit.

Waarom dit relevant is voor uw vereniging

Voor reisverantwoordelijken biedt Kortrijk tijdens Open Monumentendag een unieke mix. U biedt uw leden niet zomaar een dagje uit, maar een verhaal over zorg. Zorg voor stenen, maar ook zorg voor mensen en verhalen. Het programma is divers:

Voor de techniek-liefhebbers: Focus op de restauratietechnieken bij de vlassites.
Voor de cultuur-freaks: De gotische pracht van het stadhuis en het belfort.
Voor de sociale voelers: De inspirerende werking van de Deelfabriek en het Begijnhof.

Minister Ben Weyts verwoordde het treffend bij de lancering: "Het Verhaal van Vlaanderen vind je gewoon om de hoek." In Kortrijk ligt dat verhaal op straat, klaar om door uw groep opgeraapt te worden.

Plan je Bezoek: Praktische Tips

Kortrijk is op zondag 13 september 2026 'the place to be'. Om uw groepsbezoek vlot te laten verlopen, geven we enkele essentiële tips mee.

Datum: Zondag 13 september 2026.
Toegankelijkheid: De stad heeft zwaar geïnvesteerd in toegankelijkheid. De verlaagde Leieboorden en de meeste grote monumenten (zoals het Texture museum en de kerken) zijn rolstoeltoegankelijk. Voor specifieke historische panden met trappen (zoals de beklimming van torens) is het slim vooraf de details te checken op de website.
Eten & Drinken: De Grote Markt en de Vlasmarkt barsten van de horeca. Reserveer voor een grote groep echter tijdig, want Open Monumentendag trekt duizenden bezoekers.
Tip voor groepen: Combineer het vrije bezoek aan de monumenten met een begeleide gidsbeurt die focust op het thema 'transformatie'. Dit geeft context aan wat men ziet.

V.l.n.r.: schepen Felix De Clerck, schepen Maxim Veys, gedeputeerde Kelly Detavernier, burgemeester Ruth Vandenberghe, schepen Wout Maddens, minister Ben Weyts, coördinator Open Monumentendag Griet Langbeen

Klaar om Kortrijk te herontdekken? Maak het jezelf gemakkelijk en begin nu met plannen. Via het portaal van Open Monumentendag heb je direct een overzicht, maar aarzel niet om Visit Kortrijk in te schakelen voor advies. Wil je de groep echt boeien? Zowel de Kortrijkse Gidsen als de mensen van GidsenPlus staan klaar met verhalen die blijven hangen. Kortom: alles is aanwezig voor een onvergetelijke dag. Wie weet, misschien zien we elkaar wel aan de Leieboorden!

Conclusie: Een Stad die je Moet Beleven

Kortrijk is in 2026 niet zomaar een gaststad; het is een levend laboratorium van erfgoedzorg. Of je nu komt voor de architectuur, de geschiedenis van de Guldensporen, of de innovatieve herbestemmingen: je gaat naar huis met een frisse blik. Open Monumentendag in Kortrijk bewijst dat als we onze geschiedenis in goede handen geven, de toekomst er alleen maar mooier op wordt.

Abby Kortijk

Deel je reflectie met ons op onze Facebook - #veditrips #veditrips@volgers #kortrijk #omd