Mechelen in een trager ritme: kunst die je aanraakt
Zoekt u de perfecte balans tussen cultuur, comfort en pure gezelligheid voor uw volgende verenigingsuitstap? Wij trokken er zelf een volledige dag voor uit om een route te testen die vlot planbaar én verrassend hartelijk is. Tijdens onze testdag in de Dijlestad viel het meteen op: waar we ook kwamen, het onthaal was overal buitengewoon vriendelijk, spontaan en behulpzaam. Bovendien stonden de gastheren en -vrouwen altijd klaar met extra informatie en handige tips om onze dag perfect te maken. Lees snel verder en ontdek de ideale, zorgeloze planning waarmee u uw leden gegarandeerd een onvergetelijke dag bezorgt!
We starten met Een zintuiglijke Reis door het duister van de Heilige Geestkapel
Onze dag startte bij Het Kunstuur, waar de toon voor de rest van de uitstap meteen werd gezet. Aan het onthaal werden we met een oprechte glimlach ontvangen door een behulpzame jonge man. Het was ook deze gastheer die ons introduceerde bij het Kunstuur Café, de ideale plek om de dag te starten met een gezamenlijke koffie. Ik wil er toch ook even aan toevoegen, dat het niet mogelijk is om als groep te reserveren bij het Kunstuur Café. 's Morgens zal er 'vermoedelijk' voldoende plaats zijn, dus geen probleem om daar eerst af te spreken en vervolgens tijdig het pleintje over te steken voor jullie tijdslot bij Het Kunstuur.
Bij de entree telt een grote, duidelijke klok de minuten af tot de start. Een vriendelijke gastvrouw leidt ons daarna binnen in de eerste ruimte. Zodra we de drempel oversteken, merken we direct de intieme sfeer van deze tentoonstelling op. Een diepe duisternis hult de kapel in, waarin speciale spots elk schilderij op bijna magische wijze uitlichten. Geen vermoeiende tekstbordjes dwingen je hier tot turen; iedereen zet een comfortabele koptelefoon op en het verhaal zuigt je onmiddellijk mee.
Omdat cultuurliefhebbers deze tentoonstelling in kleine gezelschappen van maximaal acht personen bezoeken, staat iedereen altijd op de eerste rij. De opstelling voorkomt elk gevoel van dringen of tijdsdruk. Na de gesproken toelichting geeft de tijdsindeling je ruim de tijd om zelf op een rustig tempo van doek tot doek te wandelen en de fijne penseelstreken te bestuderen. Comfortabele zitzones in elke zaal bieden de nodige rust. Pas wanneer iedereen volop geniet en de hele ruimte heeft bekeken, begeleidt de gastvrouw de groep naar de volgende zaal.
Historie ontmoet modern ondernemerschap
Terwijl we deze opeenvolging van intieme ruimtes bewonderen, groeit onze nieuwsgierigheid naar de makers achter dit concept. Deze bijzondere opstelling ontspruit namelijk aan een diepe, familiale geschiedenis. Het Kunstuur toont de persoonlijke visie van de broers Hans en Joost Bourlon. Hun diepe passie voor de schilderkunst stamt rechtstreeks uit hun jeugd, waarin zij opgroeiden onder de hoede van hun grootvader, de kunstschilder Jozef (Jos) De Bie.
Het gedurfde experiment waarmee de broers in 2019 startten, trok inmiddels al meer dan 300.000 cultuurliefhebbers naar Mechelen. De locatie "Heilige Geestkapel" ademt een rijke geschiedenis; dit gebouw draagt een rijke geschiedenis met zich mee: eeuwenlang was het een baken van zorg en onderdak voor de armen. Dat we juist op deze plek, die destijds symbool stond voor geborgenheid, nu kunnen genieten van de topstukken uit de Belgische kunstcanon, voelt dan ook heel logisch aan.
Ter info - Vanaf 21 september 2026
zal er een NIEUWE tentoonstelling starten: Het Kunstuur Mechelen 10.
"Het Kunstuur slaagt erin om de drempel van het museum volledig weg te nemen door kunst te koppelen aan het meest menselijke dat we bezitten: het vermogen om verhalen te vertellen en te beluisteren. ~Veerle
Van Rubens' atelier naar de Mechelse klei: het genie van Faydherbe
Na onze middagpauze in de schaduw van de kathedraal starten we met de wandeling 'Rubens in steen'. Voor deze prachtige wandelroute trekt u het best twee tot drie uur uit. Die tijd geeft de nodige ruimte om foto's te nemen, onder weg de monumentale gevels te bewonderen en vooral "te genieten".
Zodra we de Sint-Romboutskathedraal binnenstappen, voelen wij de aangename koelte en de grootsheid van het Mechelse verleden. Het milde zonlicht valt zacht door de hoge glas-in-loodramen en verlicht de monumentale interieurstukken.
De vernieuwde stadsroute nodigt cultuurzoekers uit om de historische binnenstad met andere ogen te bekijken.
Je stapt hier rechtstreeks in de leefwereld van de zeventiende-eeuwse beeldhouwer en architect Lucas Faydherbe en zijn beroemde leermeester Peter Paul Rubens. Het woord 'barok' roept vaak beelden op van overdaad, maar Faydherbe vertaalt deze stroming in Mechelen naar een heel menselijke emotie. Hij leerde het vak in het bloeiende Antwerpse atelier van Rubens (*1) en bracht die dynamische, levendige stijl (*2) mee naar zijn geboortestad Mechelen.
*1. Wat was dat "bloeiende Antwerpse atelier"?
Het atelier van Peter Paul Rubens was in de 17e eeuw een van de belangrijkste creatieve hotspots van Europa. Het was geen stoffige werkplaats, maar een goed geoliede artistieke 'fabriek'. Rubens werkte daar samen met de absolute toptalenten van zijn tijd. Faydherbe was er niet zomaar een leerling; hij was Rubens' favoriete beeldhouwer. Rubens liet Faydherbe zijn schilderijen omzetten in ivoor- en steensculpturen omdat Faydherbe als geen ander begreep hoe je Rubens' visie driedimensionaal moest maken.
*2. Wat betekent die "dynamische, levendige stijl"?
Rubens staat bekend om de Barok: een stijl vol drama, emotie en beweging. Maar hoe herken je die levendigheid in een stenen beeld? Tijdens deze wandeling ontdek je hoe Faydherbe Rubens' schilderstijl vertaalde in de Mechelse kerken. Wanneer u dadelijk op pad gaat, raden we u aan te letten op twee concrete elementen:
Beweging (Dynamiek):Faydherbe bracht beweging in de steen. Denk aan wapperende gewaden, lichamen die in een S-vorm gedraaid zijn (de figura serpentinata), en spieren die gespannen staan. Het lijkt alsof het beeld midden in een actie is bevroren.
Emotie (Levendigheid): Rubens bracht drama en psychologie in zijn figuren. Faydherbe nam dit over. Zijn stenen figuren kijken niet emotieloos voor zich uit; ze huilen van verdriet, kijken omhoog in extase, of lachen vol leven. Zelfs de textuur van de steen lijkt soms levend: Faydherbe kon marmer zo bewerken dat het leek op zachte menselijke huid of zware stof.
De paradox: Rubens in steen
Het unieke aan Faydherbe — en het kernthema van deze wandeling — is dat hij de vloeiende, snelle penseelstreken van Rubens (licht, schaduw, kleur) wist te vangen met een beitel en een hamer. Hij dwong het harde, koude materiaal (steen of marmer) om de warmte en de vloeibaarheid van een schilderij aan te nemen.
Toen Faydherbe terugkeerde naar zijn geboortestad (Mechelen), transformeerde hij de lokale architectuur en beeldhouwkunst door die Antwerpse barokke grandeur daar te introduceren.
Tip voor de wandeling: Als je tijdens de wandeling stilstaat bij een specifiek werk van Faydherbe (zoals zijn reliëfs in de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk of de Hanswijkbasiliek), let dan op de lichtval. Net zoals Rubens met verf met licht en schaduw speelde, kapte Faydherbe diepe plooien in de steen zodat de zonneschijn vanzelf voor dramatische schaduwen zorgt. Dat is letterlijk "Rubens in steen".
Geen stoffige boeken, wel een rechtstreekse lijn met de meester!
Wat deze specifieke cultuurwandeling zo aantrekkelijk maakt is de interactieve manier waarop je de stad ervaart. Vergeet de traditionele, zware gidsenboeken of de klassieke en soms eentonige audiosystemen.
Zet je schrap voor een directe lijn met Lucas Faydherbe op je eigen smartphone! Via een eenvoudige WhatsApp-chat luister je rechtstreeks mee naar zijn verhalen. Op elke site neemt de historische meester het woord: hij vertelt honderduit en doet zijn hele handel en wandel uit de doeken. Met grote passie loodst hij je langs zijn grootste triomfen. Je luistert naar korte geluidsfragmenten, bekijkt video's en zoekt samen naar verborgen details in de monumentale kerkgebouwen.
"De manier waarop we via hedendaagse technologie direct communiceren met een zeventiende-eeuwse meester, maakt onze rijke geschiedenis tastbaar en verrassend actueel voor bezoekers van alle leeftijden," benadrukt Wim, onthaalmedewerker in de kathedraal.
Deze moderne insteek houdt de bezoeker actief betrokken, zonder je te vermoeien met ellenlange jaartallenlijsten. Voor wie die liever geen smartphone wil gebruiken, biedt het fysieke stadsplan van Visit Mechelen een perfect en overzichtelijk alternatief. De route loopt zoveel als mogelijk is over drempelvrije, brede voetpaden en vermijdt steile trappen of lastige hindernissen. Dit garandeert een zorgeloze wandeling waarbij de groep probleemloos samenblijft en op eigen kracht de monumenten verkent.
Het barokke universum van Faydherbe en Rubens
Treed in de voetsporen van Lucas Faydherbe en ontdek de drie historische kerken die zijn belangrijkste werkterrein vormen.
De eerste stop is in de imposante Sint-Romboutskathedraal, met haar rijke interieur en waar je de indrukwekkende beeldhouwkunst van dichtbij ziet.
Daarna leidt de route ons naar de Onze-Lieve-Vrouw-over-de-Dijlekerk. Hier hangt het absolute topstuk De Wonderbare Visvangst van Peter Paul Rubens. Een grootschalige, recente restauratie gaf dit altaarstuk zijn oorspronkelijke, levendige kleurenpracht terug. Vanaf je kerkstoel maak je het van dichtbij mee: de monumentale figuren lijken bijna uit het houten paneel naar voren te stappen – een effect dat diepe indruk achterlaat.
De tastbare erfenis van de meester: de terugkeer van de bozzetti
Onze wandeling eindigt bij de Onze-Lieve-Vrouw van Hanswijkbasiliek, een van de allereerste koepelkerken in de Lage Landen en het absolute meesterwerk van Lucas Faydherbe. De bouwgeschiedenis verraadt een menselijk drama: de monumentale koepel bleek tijdens de constructie veel te zwaar voor de dragende fundering. Faydherbe loste dit probleem ingenieus op door ijzeren ankers te plaatsen om de constructie te zekeren. Hij camoufleerde deze ankers vervolgens heel slim achter weelderige decoraties en reusachtige beelden van de kerkvaders.
Sinds eind 2025 herbergt deze basiliek een uitzonderlijke historische schat: de originele terracotta maquettes van Faydherbe. Kunsthistorici noemen deze kleimodellen 'bozzetti', het Italiaanse woord voor schets of ruw ontwerp. De meester kneedde deze fragiele voorstudies destijds met zijn eigen handen om zijn opdrachtgevers te overtuigen. Hoewel het object vandaag veilig achter glas ligt, brengt niets je zo dicht bij het creatieve proces van de zeventiende-eeuwse kunstenaar als de details in deze gebakken aarde. Dankzij de Koning Boudewijnstichting zijn deze topstukken nu permanent terug op hun historische thuisbasis. Als bezoeker kun je alleen maar dankbaar zijn dat er instanties zijn die zich met zoveel zorg ontfermen over ons erfgoed.
"Als je de indrukwekkende koepel van de Hanswijkbasiliek bewonderd, voelen we pas echt de ruimtelijke genialiteit van Faydherbe." ~gids Nadia
Plan je Bezoek en Praktische tips voor je groepsbezoek
1. Planning en Tijdssloten Het Kunstuur: Omdat de tentoonstelling in de Heilige Geestkapel met kleine groepjes van maximaal 8 personen werkt, is vooraf reserveren verplicht. Elke 20 minuten start er een nieuwe sessie van exact 60 minuten. Voor grotere verenigingen raden we aan om de groep op te splitsen. Terwijl de eerste acht personen de kunst beleven, kan de rest alvast een bezoek brengen aan de kathedraal of genieten van een kopje koffie in het Kunstuur Café of op de nabijgelegen Grote Markt.
3. Startpunt en Navigatie: Bezoek eerst het kantoor van Visit Mechelen (Vleeshouwersstraat 6). Hier halen jullie het fysieke stadsplan van de route op.
Zorg dat de deelnemers over een opgeladen smartphone beschikken met de WhatsApp-applicatie. Dit is nodig om de interactieve gesprekken met Lucas Faydherbe te voeren. Voor wie minder digitaal vaardig is, biedt het papieren plan alle informatie én de route.
Wil je meer stops inbouwen kijk dan ook even naar Mechelse Meesters en meer
4. Toegankelijkheid: De wandeling loopt volledig door de historische binnenstad. Houd er rekening mee dat de kerken actieve gebedshuizen zijn. Tijdens erediensten kunnen de openingsuren voor toeristisch bezoek soms afwijken. Check dit kort voor vertrek op de website van de Mechelse parochies.
5. Bereikbaarheid voor groepen:
Met de trein: Station Mechelen-Centraal ligt op ongeveer 20 minuten wandelen van de Grote Markt. Het is de meest ontspannen manier om de stad te bereiken.
Met de autocar: Er is een drop-off zone voor touringcars aan de rand van de stad (bijvoorbeeld aan de Douaneplein). Vanaf daar kunnen groepen de gratis 'Shopping Shuttle' nemen naar het centrum.
Parkeren: Komt u met de auto? Dan zijn de ondergrondse parkeergarages 'Grote Markt' of 'Kathedraal' de meest centrale opties. Liever gratis parkeren? Laat uw auto dan achter op de randparking aan het Douaneplein en neem daar de gratis Shopping Shuttle rechtstreeks naar het centrum.
6. Lunch en Pauze: Rondom de Sint-Romboutskathedraal en de IJzerenleen vind je talloze brasseries. Reserveer voor een grotere vereniging altijd vooraf, zeker in het weekend.
Extra Tip om af te sluiten: Probeer een lokaal 'Mechels Maantje' (chocolaatje) of een 'Gouden Carolus' bier of bezoek de brouwerij 'Het Anker' om de dag in stijl af te sluiten.
Het is precies die combinatie van grootse architectuur en intieme schilderkunst die Mechelen zo aantrekkelijk maakt voor een groepsuitstap.
Neem deze planning dan ook mee als een waardevol reisidee naar jullie volgende bestuursvergadering en combineer 'Rubens in steen' én 'Het Kunstuur' tot de perfecte daguitstap voor jullie vereniging!
Zijn jullie klaar om de Belgische meesters recht in de ogen te kijken?
Boek dan vandaag nog jullie tijdslot en laat je vereniging een uur lang betoveren in het hart van Mechelen.
We willen Visit Mechelen en alle onthaalmedewerkers ontzettend bedanken voor het delen van hun passie over de kunst, architectuur en bijzondere kunstwerken op de locatie.
Hartelijk dank voor jullie waardevolle input!
Algemene tips:
1) zoek je naar andere bezienswaardigheden in de buurt, raadpleeg dan onze Toeristische kaart van VeDi-Trips.be.
2) Je kunt onze overzichtslijsten raadplegen: per thema of per regio
3) Je kunt ook altijd toeristische diensten raadplegen.
Fotografie & Openingsfoto © Veerle Boriau (tenzij anders vermeld) - Tekst: Diane Geerts | Gepub. 14 juni 2026
Deze excursie is tot stand gekomen samen met Visit Mechelen